Roberto Vidal Bolaño

O vindeiro ano a festa das letras galegas estará dedicada ao dramaturgo Roberto Vidal Bolaño. Agora, xa, neste final de 2012, aparecen as primeiras novidades editoriais, ben publicando a súa obra ou ben ofrecendo aproximacións á súa figura.

Eu veño de ler unha novidade ben recente, escrito por Camilo Franco e que leva por título Dez obras na vida de Roberto Vidal Bolaño. O libro serve de recordatorio do escritor (xa advirte Camilo que o noso Roberto Vidal Bolaño non é un escritor chileno) e, tamén, de aproximación ás que foron as 10 pezas máis importantes escritas e representadas por Roberto. Particularmente interesante e suxestivo o limiar, que sitúa a Vidal Bolaño ou RVB, como escribe Camilo, no seu contexto histórico e explica a súa evolución como escritor teatral e como director.

Eu gardo lembranzas de tres momentos diferentes na vida de Roberto. O primeiro estaría situado a finais dos anos setenta e tería como escenario o local da Asociación Cultural Abrente de Ribadavia. Xuntábase alí a xente do teatro logo das representacións, para analizar as obras do día e debater o camiño a seguir polo teatro galego que nacía. Eran os días das primeiras Mostras. Eu lembro erguerse e falar con paixón a Manuel María, Manolo Lourenzo e Roberto, ofrecendo cada un a súa visión de por onde debería ir o teatro galego para transformarse no teatro dun país.

O segundo coincide coa posta en escena, eu penso que foi na estrea en Compostela, no ano 1980, da Bailadela da morte ditosa. Nela traballaba Bernardo Corral, Poro, que logo formaría parte do elenco do noso Caritel, a compañía con sala estable, fundada en Ourense por Manuel Guede e por min. Bernardo abandonaríanos un día río abaixo. A el dediqueille un poema titulado Último acto, incluído no libro Miño, que xa postos, quixera lembrar aquí:

Dobrou a roupa

coma quen prega a derradeira folla

dun almanaque de brétemas.

Ollou o peitoril dos pasos e das voces,

sóubose frío e viuse

enfrontado a un labirinto de ecos

no escenario da ausencia,

recitando un texto que advertía

da rendición das sombras.

Logo, na cegueira da ponte,

o remuíño bebeu

o ronsel do seu aire.

O terceiro momento con Roberto é ese tempo no que, chamados por Antón Dobao, Xosé Luis Méndez Ferrín, Antón Lopo, Miguelanxo Prado el e eu, formamos parte do proxecto titulado Un mundo de historias, que pretendía ofrecerlle a productoras do audiovisual galego, argumentos da nosa literatura co que facer series ou tv movies. Lembro con saudade eses días, os xantares e as xornadas de traballo, coordinándonos e distribuíndo textos para elaborar futuros guións. Foi a única vez na que traballei con Roberto. Non lembro cales foron os relatos que adaptou el. Si que, se non me falla a memoria, a Miguelanxo tocoulle facer o guión para a adaptación do relato A Biblioteca da Iguana, de Xosé Miranda e a min Pataghorobí, de Cid Cabido.

Hoxe, coa perspectiva do tempo, penso que a realidade do teatro galego, con compañías profesionais, algunhas residentes, debe o seu ser a persoas como Manuel Lourenzo e Roberto Vidal Bolaño. Que o vindeiro ano sexa próspero para o teatro do país e que a palabra de Roberto encha todos os escenarios.