CRIMEA

Boa parte do que sei aprendino no cine. Lendo tamén, claro, e viaxando, que xa dicía Valle Inclán que viaxar era como ler varios libros a un tempo. Pero eu, vinculado dende sempre ao cine, descubrín moitas cousas na pantalla, entre outras, que Crimea era unha península moi importante dende o punto de vista estratéxico (isto é linguaxe actual, que non falaba así cando era neno) o que motivou moita guerra e moito combate sobre o seu territorio. Turcos, rusos, franceses, ingleses, morreron alí polo interese dos seus estados e imperios. Para o Reino Unido era de importancia capital, por ser lugar de paso na vía de comunicación entre Europa e os grandes territorios do imperio, cara o leste, ata a India.

Lembro, en particular, unha película e un poema. A película era A carga da brigada lixeira (The charge of the light brigade) de Michael Curtiz, o director de Casablanca. Traballaban nela Errol Flynn e Olivia de Havilland, unha das parellas máis singulares do cine, pois fixeron 6 películas xuntos. Vina varias veces no Xesteira e no Losada, os dous cines onde traballaba meu pai. Nela cóntase a batalla de Balaclava, que tivo lugar o día 25 de outubro de 1854, durante a guerra de Crimea, na que Francia, Gran Bretaña e o imperio Otonomano, combatían contra Rusia e o emirato de Suristán, que defendía a independencia dos reinos e emiratos que formaban o imperio británico en Asia. Suristán, na película, estaba gobernado polo malo da película, o emir Surta Khan, a que nunca esquecerei, de tan malo como era. Aquela guerra tivo consecuencias económicas, como terá o conflito actual. Entón, o trigo ruso deixou de abastecer os mercados europeos, polo que aumentou a demanda sobre o español, acompañada dunha subida do prezo, o que deu un dito popular de entón: Auga, sol e guerra en Sebastopol. A ilustración que figura arriba é un gravado do pintor inglés William Simpson.

O poema, escrito por Alfred Tenysson, era un canto á carga dos soldados de cabaleiría británicos que penetran no Val da morte, rodeados de canóns e de infantería rusa, disparando deseguido en contra deles. Cargan sabendo que obedecen unha orde mal transmitida. Este fragamento do poema de Tenysson acompañaba as imaxes da película, aquí van en castelán, que é como os atopei na rede, pura épica:

¡Adelante la Brigada Ligera!
¿Había algún hombre afligido?
No, aunque el soldado sabía
Que alguien había cometido un error:
Ellos no replicarían,
Ellos no preguntarían el por qué,
Ellos harían y morirían.
Al interior del valle de la Muerte
Cabalgaron los seiscientos.
Cañón a su derecha,
Cañón a su izquierda,
Cañón delante de ellos
Recibieron descargas de disparos y bramidos
Les atronaron con disparos y obuses,
Cabalgaron con bravura,
Hacia las fauces de la Muerte,
Hacia la boca del Infierno
Cabalgaron los seiscientos.

Non sei con exactitude quen leva a razón en todo este conflito de agora. Intúo, como sucede sempre, razóns encontradas e responsabilidades repartidas, aínda non compartidas. Ninguén é inocente, pero a pantomima do referendo e o discurso de onte de Putin, fan tremer. Tamén a épica de Tenysson que espero que ninguén invoque. Non creo que desta, as consecuencias dun conflito alí teña efecto positivo aquí, negativo seguro. E postos a ser egoístas e a mirar polo propio, perdoando, se empezan as represalias polos dous bandos, que pasará coa tradución rusa de A noite branca?