XOSÉ FERNÁNDEZ FERREIRO: SAGA DE AFIADOR

Ribeirana do Sil
o día que eu morra,
chora por min.

Onte foise Xosé Fernández Ferreiro, escritor e xornalista de raza, membro da Real Academia Galega, amigo dos amigos, espirito libre. Marchou como quería, nun repente inapelable. Quizais o desexou antes, pero as cousas veñen cando veñen, que diría el.

Pepe Fernández Ferreiro

Hai unhas semanas, xa enfermo, dicíame que non fora quen de escribir un corpus unitario sobre o territorio que amaba: Espartedo, as serras altas de Luintra, a patria da infancia, lugares onde suceden as súas historias. Respondille que, se cadra, a súa obra non naceu con vocación de corpus, pero que a sucesión de historias e as perspectivas, si constitúe un patrimonio literario esencial para comprender ese territorio, e Galicia, e a emigración a Madrid a mediados do século pasado, velaí: A saga dun afiador, O minotauro, Agosto do 36, Co medo nas mans, O atentado, Os últimos fuxidos, Tempo de Centeo. Hai máis títulos, claro: Morrer en Castrelo de Miño, A morte de Frank González, Corrupción e morte de Brigitte Bardot.

Fran GonzálezSouben del no ano 1977, cando publicou o primeiro intento dun escritor galego por facer unha novela do oeste. Había entón un debate sobre a necesidade de que a literatura galega chegase ao territorio popular do quiosco. El realizou esa achega, libro ilustrado por Luís Seoane. Ese mundo non o pillaba lonxe. Unha das súas paixóns era o western. Creo que identificaba a vida solitaria dos heroes do oeste co rodar do afiador polos camiños do mundo. Algunha das súas novelas segue o modelo narrativo deste xénero cinematográfico.

Narrador, si, e cronista, durante tantos anos no ABC, en La Noche, en La Voz de Galicia. Pero o seu inicio foi unha colección de versos de título: Ribeirana do Sil, con limiar de Florentino Cuevillas, quen escribe: Vede, escoitade como na terra de Ramuín nace un poeta. Relaciona logo os elementos que forman o seu universo e que coinciden cos recollidos anos despois por Pepe: o nome das vacas, os afiadores, os lobos, a matanza dos porcos, os tesouros, os fiadeiros, os muiñeiros, a seitura, as medas e a malla… o que fomos e o que somos, podemos engadir.

Formou parte de Brais Pinto, o grupo que, dende Madrid, tentou poñer ao día a cultura galega nunha dirección de vangarda. Aí estivo con Méndez Ferrín, Ramón Lorenzo, Bernardino Graña, Bautista Álvarez, César Arias ou Reimundo Patiño. Antes, en Ourense, fundara o grupo Xente Nova, con Víctor Campio Pereira. De Xente Nova a Brais Pinto, velaí o libro no que conta ese tempo de iniciación.

Con Pepe

Na nómina de amigos habería que engadir o de Manuel Álvarez Torneiro, compañeiro nos días de La Voz de Galicia, compañeiro de café nas tardes, e aínda outros, ata formar unha relación imposible de recoller aquí.

Da súa man seguiremos percorrendo a fraga dos paxaros salvaxes e a cidade das chuvias, con el que foi home de aldea: galego de corpo e i-alma, que naceu e morreu na Terra.

(A primeira das imaxes foi tomada nos primeiros anos deste século, penso que polos días do Prestige. A segunda é de hai dúas semanas. Ambas son de Maribel)

2 opinións sobre “XOSÉ FERNÁNDEZ FERREIRO: SAGA DE AFIADOR

  1. Víao moito a miude, a Torneiro e a él , na biblioteca da Deputación, onde se ve que qudaban para se xuntaren. Botan un pedazo léndo, e depois saían.
    Tamén o teño visto con vostede (moitas menos veces), creo que polo Campo da Leña, ou a rua da Torre.
    Cadraba con él no bus que nos levaba a Monte Alto, onde el vivía na rua de Hércules.
    Daba a impresión de él ser unha persoa seria, amábel, silandeira, un bocadiño meláncolica, unha persoa agararimosa e que se facía querer, en fin.
    Acompañarémolo mañán, cando nos dé o derradeiro adeus.
    Que a terra lle sexa leve.
    (E moitas grazas por lembrálo do xeito que vostede o fai, amigo Xisco)

    Gústame

    • Querido amigo fogueteiro, había tempo que Pepe e Torneiro non ían pola biblioteca da Deputación. A culpa tívoa o peche do Kirs, a cafetería á que ían na rúa Real, logo da biblioteca. A nova que abriron non lles gustou nada, polo que acordaron cambiar de barrio. O novo lugar de encontro foi o Manhattan. Alí acudiron os dous cada tarde ata o verán, alí seguiu acudindo Pepe, por se a Torneiro lle daba por volver, ata o mes de outubro. Logo xa veu o declive final. Eu non os vía a diario. Eles eran homes solteiros e xubilados. Eu tiña outra circunstancia familiar e laboral, pero ía sempre que podía.
      Unha grande aperta. Chisco

      Gústame

Os comentarios están pechados.