DE REGRESO

Tres semanas dende a última entrada neste blog.

Podería decir que a causa foi a vacación, días vividos en Lira, con baño diario, bicicleta, recuperación do xeonllo danado na experiencia do Castro de Mallou; tempo cos amigos, en particular con aqueles que nos visitan cada ano, flores de verán , saudades nos días de inverno.

Podería decir que foi a vacación, pero mentIría. Non, non foi esa a única razón do silencio, seguramente non foi nin sequera razón.

Logo do accidente ferroviario de Angrois, sentín que quedaba sen palabras. Non é a primeira vez que me sucede. Pasoume tamén en Níxer, naquela viaxe organizada para axudar aos proxectos que naquel país mantiña a sección galega de Acción Contra a Fame, hoxe desparecida. Como entón, logo da catástrofe ferroviaria, sentín que nada do que puidera escribir ou decir estaba á altura da dor dos familiares, do baleiro das perdas, da incerteza pola evolución dos feridos. Tampouco non sentía motivación ningunha para intervir nas polémicas abertas. Gustaríame e desexo, iso si, unha investigación seria, honesta, responsable, con conclusións doadas de comprender por todos e que disipe as dúbidas que nos mancan, que responda ás preguntas inevitables. Por certo, gustaríame saber quen facilitou á prensa a imaxe do vídeo no que vemos como o tren impacta contra o muro da fatídica curva.

Inevitablemente, co paso das horas e dos días, fomos sabendo que a catástrofe tamén nos afectaba, non só no noso ser colectivo, senón tamén no persoal e íntimo, con mortos e feridos coñecidos, amigos de amigos, fillos de compañeiros de traballo. Dor espallada a eito na tarde de verán.

O venres pasado, pola mañá, paráronme na rúa dúas mulleres de idade. Levaba eu o xornal baixo o brazo. Vese que lle gusta ler, dixo unha. Palabra evanxélica, iso era o que elas espallaban. Querían iniciarme e ofreceron folletos. Rexeiteinos. Preguntáronme se cría. Díxenlles que non e expresei o meu agnosticismo, moi próximo ao ateísmo. Isto contrariounas. A que advertira a miña propensión á lectura, lamentou que lle negase a posibilidade de diálogo e debate, cando lles dixen que tiña présa, que regresaba ao traballo. Preguntoume, entón, como pensaba que se podía soportar a dor do accidente de tren, se non confiabamos na existencia dun tempo posterior e feliz. Non lle respondín. “A vida é un milladoiro de días, lanzados ao azar por un destino incerto”, escribín unha vez e iso sigo pensando. A vida, en esencia, imprevisible, velaí a razón da arte en xeral e da literatura en particular.

É no amencer de cada día e nos afectos onde atopamos as razóns para seguir, malia as crises e o temporal desánimo (escribo isto conmocionado pola represión en Exipto). “O gavián, como se dunha esperanza se tratase, cada mañá reconstruía o aire” tamén son versos meus que recupero, agora que con Teresa Seara preparo unha edición bilingüe da miña poesía reunida, que publicará en Nova Iork o poeta e editor Carlos Aguasaco.

Cada mañá refacer o aire que respiramos, refacer por refacérmonos, por compartir, refacer por vivir.

Regresaron Inma, Xacobe, Violeta e con eles veu Cristian. Tamén regresaron os charráns, preludio do outono. Dende Lima, Xacobe escribiu contando que había alá un paxaro chamado “Chisco”. Velaí a súa nota:

Chisco en Lima

Chisco en Lima

“Hoxe me dixeron o nome deste paxaro que fotografei no malecón de Miraflores en Lima: Chisco. O chisco é ben curioso, mui sociable, vimolo na cidade en Lima e tamén no Santuario Histórico Bosque de Pómac, en Lambayeque. E algo máis lanzal que un merlo e, as veces, levanta o poto (eiquí non se pode decir “culo”) como o peizoco. 

María, Lino, Loli e Patiño descubriron nas Azores o canto das pardelas. Non sei se non sería este o canto o que os mariñeiros confundían coa canción das sereas. Este ou o das balea. Por reconstruír o aire, por sabérmonos parte deste latexo común que é a vida, vai esta coral de pardelas. O vídeo pertence á páxina VERBALLENAS.COM. Unha aperta.

TRISTE ALBA SEN GLORIA

Conmovidos, tristes, feridos, emocionados… así foron o serán de onte e o espertar de hoxe, dia da Patria, alba sen gloria, sen voz e con bágoas. Non sei se coñezo a alguén que viaxase no tren accidentado, non sei se coñezo a alguén que coñecese a algunha das vítimas, pero vai este abrazo para todos os que hoxe choran e sufren. Deixo esta gravación de El cant dels ocells de Pau Casals e esa tradución dun fermoso poema de W. Falulkner que a min, en máis dunha ocasión, si me axudou. Sexa só por expresar un sentimento que seguro compartimos moitos de nós.

Este poema é o último dos doce que forman parte dunha selección feita por Javier Marías, a partir do libro de William Faulkner A Green Bough e que leva por título un dos versos deste poemas: SI YO AMANECIERA OTRA VEZ (1997. Alfaguara)

A miña versión está feita a partir da versión de orixinal e da tradución de Javier Marías.

SE HAI DOR, QUE SEXA SÓ CHUVIA,
e esta só dor de prata pola dor en si,
se estes verdes bosques soñan aquí para espertar
o meu corazón, se eu amencera outra vez.
Mais durmirei, pois, onde hai morte
mentres nestes azuis e somnolentos outeiros do alto
teña eu, coma a árbore, a miña raíz? Aínda que estea morto,
esta terra que se agarra a min atopará o meu alento.

P.D. : Recoñecer, malia o título, que si hai gloria tamén nesta alba; a gloria da solidariedade da xente dun país, que segue a ser profundamente humano e que se expresa de tantas maneiras.