SALVADOR ALLENDE

Se hai pouco máis de quince días, era con Jorge Edwards con quen podiamos falar de literatura chilena, do Chile anterior ao golpe de estado e de Salvador Allende, o pasado sábado, en horario matinal, a oportunidade repetiuse e puidemos invocar de novo a figura do Presidente que quixo transitar polo carreiro difícil do socialismo democrático e, con el, a de Víctor Jara, a de Pablo Neruda e tantos outros. Desta vez a aproveitamos a visita do escritor e editor Gonzalo Contreras, de viaxe por Europa para presentar os dous tomos do libro La cultura con Allende, do que é autor e editor, xunto con Eduardo Vassallo.

O acto, promovido pola A.C, Irmáns Suárez Picallo, organizado por vivirnacoruña.es e presentado por Francisco Pita, desenvolveuse no local das Portas Ártabras, na cidade vella coruñesa e contou coa participación do cantautor César de Centi, quen interpretou tres cancións, unha propia e tamén Te recuerdo Amanda, de Víctor Jara e Yo pisaré las calles nuevamente, de Pablo Milanés, quen por certo foi intervido a semana pasada dun transplante de ril no Complexo Hospitalario Univesitario da Coruña. César publicou recentemente o seu segundo disco La luz de los gigantes. Neste vídeo César canta con Félix Arias.

Os dous tomos da obra presentada suman máis de 1200 páxinas e nelas recóllese a crónica da relación e apoio do mundo da cultura co goberno de Salvador Allende. Precedeu á presentación a proxección dun documental que puxo en antecedentes aos asistentes, lembrando o que foron os mil días de goberno de Allende, o seu intento de acceder ao socialismo pola vía democrática, as folgas salvaxes da patronal para boicotear a economía e o abastecemento de alimentos e a traizón dos militares. Dalgún xeito, esa crónica está recollida na obra presentada, pero narrada dende o punto de vista da intervención cultural e dende a expresión dos artistas e creadores chilenos.

O debate que seguiu á presentación foi vivo, emotivo e intenso. Nel, Gonzalo contounos a historia da vinganza de Antonio Ramón Ramón contra o xeneral Roberto Silva Renard, responsable da matanza de traballadores, mulleres e nenos na escola Domingo Santa María de Iquique, na que morreu o irmán ilexítimo de Antonio, Manuel Vaca. Gonzalo confundiuse e pensou galegos os irmáns, que en realidade son orixinarios de Granada. Porén, a historia resulta moi interesante. Investigada polo historiador Igor Goicovic Donoso, recolleuno no libro Entre el dolor y la ira, do que deixo este enlace.

Entre el dolor y la ira. La venganza de Antonio Ramón …

Gonzalo Contreras deixoume tamén un agasallo especial, a súa selección de poetas chilenos contemporáneos, na que figuran vinte autores, dende Carlos Pezoa Véliz ou Gabriela Mistral, ata Raúl Zurita e Diego Maquieira, contemporáneos nosos.

JAMILA PUROFILIN E SONGS CORTÁZAR

Hoxe pola tarde vivín un momento moi agradable, conversando con Jamila Purofilin, a cantante cubana afincada dende hai anos en Galicia, que está en xira presentando o disco JULIO CORTÁZAR SONGS, con cancións compostas a partir de textos do escritor arxentino. Unhas cancións son súas, compartindo nalgunhas a autoría con Paulinho Lêmos, pero tamén hai unha de Pablo Milanés. Os arranxos son de Fred Martins e Wilfredo C. Mondeja.

Xuntámonos na libraría Colón, convocados pola axenda cultura http://www.vivirnacoruña.es, proxecto de Daniel e Lucía Pita. A conversa, distendida, foi un pracer. Falamos de Cortázar, unha paixón compartida, e da música. Daniel, que era quen nos convocaba, propiciou a conversa dende o principio, con preguntas e comentarios pertinentes.

Non tivemos público, pero penso que hoxe foi unha desas tardes fermosas, nas que un sente o nacer da amizade. Jamila e eu fixemos intercambio de agasallos. Eu dinlle a tradución do relato Autoestrada do sur, publicada por Trifolium e ela obsequioume unha gravación feita como adianto do disco. Jamila non tivo inconveniente en cantar para nós fragmentos de cancións, coa súa voz cálida. Na súa opinión, os poemas de Cortázar, de verso libre, que son os empregados, posúen un marabilloso ritmo interior que facilita a composición e a variedade de textos deu, tamén, unha variedade de estilos e de músicas: tangos, boleros, milongas… Aí deixo esa mostra do seu facer, primeiro un fermosísimo Bolero inexplicable, un dos seus clásicos, o segundo Blues for Maggie, segundo o texto de Cortázar, publicado nese libro recente titulado Papeles inesperados.