O MUNDO DE ALBA

AlbaAlba é filla de Isa e de Ramiro Torres, poeta que forma parte do Grupo Surrealista Galego. Alba ten agora 11 anos. Con nove, un dos seus debuxos, que ela cualifica de surrealistas, foi escollido polo seu pai como imaxe e cuberta do seu libro Esplendor arcano. Sempre me fascinou esa ilustración, mundo de mundos, sucesión de elementos encadeados que compoñen unha forma complexa e suxestiva, enigmática e misteriosa, como é sempre o que nos nace de dentro, do máis fondo de nós.

Alba empezou a debuxar con 7 anos. Ao primeiro fixo un garabato, ao que tardou e atopar sentido, pero logo, cando o conseguiu, fixo outros vincuándoos e deixando que a man construíse as formas. Foi seu pai quen lle explicou que ese era un xeito de crear propio do surrealismo.

kr

kr

Un serán, haberá un par de anos, sentei con ela e con Violeta, a filla de Inma e de Xacobe, nunha mesa, nun bar da Cidade Vella da Coruña. As dúas debuxaban, cada unha o seuesplendor_arcano mundo, as dúas concentradas no seu. Gústame moito o que debuxa Violeta e teño oportunidade de ver como ilustra as historias que escribe nos cadernos, pero aquel día quedei fascinado co xeito de tecer símbolos e formas de Alba. Case sen erguer o bolígrafo do papel, comezando por un extremo para logo, nun xogo de entrar e de saír construír o centro e os recunchos, trazando os fíos do labirinto, a forma complexa que a man propoñía nacía diante de min, medraba, mesturando simboloxía primitiva con outra que a min se me antollou matemática ou cibernética. Admirado, calei, concentrado en seguir a evolución da man, a decisión, o xeito de ir ligando un elemento con outro, sen perder o sentido e a harmonía.

“Deixo que a miña man constrúa a forma”, confesa, e engade que ás veces ten a idea do tamaño que pode ter o debuxo, pero pouco máis. Gústalle o branco e negro, aínda que, en ocasións, introduce algo de cor nas composicións. Son de admirar, tamén, os títulos que escolle para as súas obras.

Alba 1

Agarda facer pronto unha exposición. Mentres pódense ver outras mostras dos seus debuxos automáticos (non me gusta nada este termo, eu prefiro dicir encadeados) , na páxina Xalundes, do Grupo Surrealista Galego, velaí a ligazón: http://http://gruposurrealistagalego.blogaliza.org/tag/alba-torres-ferreiro/

Nada se dixen ata agora dos poemas de Ramiro incluídos no libro Esplendor Arcano. Recomendo a lectura deste libro. Todos os poemas que o forman teñen a singularidade de estaren dedicados a alguén, expresión de amizade e xenerosidade por parte de Ramiro. Este que deixo figura no índice como escrito para Félix e para min. Comparto pois a o que, dalgún xeito, e de maneira proporcional, me corresponde:

Despregam-se as asas
en insolente violência,
pairam sobre nós com a
sua brilhante cosmogonia,
atravessando as vísceras
em fluxo desorbitado de
espuma incandescente,
retraindo-nos para o útero
selvagem em que rasgamos
a voz num grito inaudível.  

GUARDA-CHUVA VERMELLO

Vídeo poema musical, elaborado polo fotógrafo e artista visual Xacobe Meléndrez Fassbender, a partir dun poema de Alfredo Ferreiro e música de Karlheinz Stockhausen, interpretada polo Black Cage Ensemble. A tradución do poema é de Tati Mancebo.

Con Xacobe mantiven un divertido debate sobre se a cor do paraugas é con exactitude o que entendemos por vermello ou se vén sendo unha aproximación cromática.

Lembrei, entón, aquel día en Istambul, no que unha moza sefardita, na tenda de sedas do seu pai en Istiklal Caddesi, moi preto de onde se rodou a película La pasión turca, me preguntou cal era a diferenza entre “encarnado y rojo”. Respondín eu, torpemente, que encarnado era a cor da carne, intensa, pero algo apagada, mentres que “rojo” era o encarnado intenso e cheo de luz.

Máis alá desas consideracións, que son xogo e brincadeiras de amigos, o vídeo está moi ben e aquí o deixo para compartir. Abaixo queda o texto que actúa a xeito de breve explicación e, tamén, de ampliación de créditos.

A música de Karlheinz Stockhausen, pertencente à obra Tierkreis, da qual se extrai este Gemini (1975), foi interpretada na XLI Semana de Música do Córpus de Lugo, pelo Black Cage Ensemble (com Antonio Badenas, oboé, e Alejandro Troya, saxo tenor) com videoprojeções de Xacobe Meléndrez. Do mesmo jeito em que se estabelece um diálogo entre música e imagem, produz-se a conexão do vídeo com o poema de Alfredo Ferreiro, o resultado é uma peça artística multidisciplinar sugestiva e ambígua, que aprofunda na identidade e a experiência, aberta a múltiplas interpretações.

MONTE PINDO: PETRÓGLIFOS E LOBO

Os aguillóns e o Outeiro do NarizMagnífica excursión a de hoxe ao Monte Pindo. Só chegamos a Chan de Lamas, dende os muíños de Vadebois, pero foron cinco horas fermosas e intensas. A expedición estaba formada pola autoridade de Fernando Alonso Romero; a alegría de Violeta, Gabriel; os pais Inma, Xacobe, e logo Maribel e eu. Canto máis subo con Fernando ao Monte máis me afirmo na idea de que poucos o coñecen coma el e poucos, tamén, teñen unha concepción tan clara da súa complexidade antropolóxica e arqueolóxica.

Choveunos en varios momentos. Chuviscas frías nun ceo que cambiaba entre o escuro ameazador e os máis fermosos arcos da vella. Moitas sorpresas. A primeira, a observación de varias pegadas de lobo. Falaba o outro día con Mario Maceiras e dicíame el que xa se observaba a recuperación de especies no Pedregal, o regreso da vida, logo de tanta morte. Nós hoxe vimos paxaros, se cadra lavercas e escribentas, pero, sobre todo, vimos as pegadas do lobo, de corzo e quizais furón. Tamén de xabarín. Esta imaxe é particularmente interesante porque nela, amais dos pneumáticos, vense claramente dúas de lobo, pata dianteira e traseira, a do corzo e a do outro animal pequeno, acaso mustélido. A observación das pegadas confirma o que me contou Mario o pasado sábado, de que se vira un lobo.

As pegadas son en Chan de Lamas. Do lobo xa viramos outras antes, na pista que ascende dende as alvarizas, claras, pero máis castigadas pola chuvia e menos marcadas. Máis adiante puidemos apreciar unha secuencia longa das do corzo.

Pegadas

Calzada CurrusalPero ademais, logo de xantar en Onde se adora, xa de regreso, no Camiño do Currusal, preto da calzada que nalgún tramo aínda se amosa impresionante, vimos de novo, grazas a Fernando e logo de tantos anos, vinte e cinco, quizais, o petróglifo tantas veces buscado por min e  nunca atopado, para amosarllo a César Cambeiro e a Belén Campos, de Xurde Caldebarcos. O petróglifo, situado nunha peneda, no outeiro do Currusal, está composto de varias coviñas, dous conxuntos de podomorfos, con dous pés paralelos cada un, un grupo orientado exactamente na dirección leste-oeste e o outro, tamén con exactitude, na norte-sur. Hai tamén unha cruz, seguramente medieval e varias formas de difícil identificación.

Cruz Currusal

Podomorfos e cociñas

O día foinos axudando, esquivando os chuvascos máis fortes ata chegar aos coches, pero antes ofreceunos unha visión plena da Berberecheira, que nestes días de lúa enche ata o límite e que baixo a luz da tarde víase así,

Berberecheira

NO RONCAR DAS ONDAS

O ano pasado, o fotógrafo Xacobe Meléndrez Fassbender, publicaba o libro Berrros no roncar das ondas, inspirado, segundo el mesmo expresa na páxina inicial, nos versos de Bernardino Graña, poeta galego do mar. Ese libro era o resultado dunha exposición anterior na que, sobre grandes lenzos, as imaxes mariñas e submariñas de Xacobe, dialogaban cos versos de Bernardino. A exposición, feita para ser amosada nas rúas e prazas do país, formou parte a programación cultural do Encontro de embarcacións tradicionais que tivo lugar en Carril no ano 2011 e, posteriormente, percorreu moitos lugares de Galicia.

Imaxe de Berros no roncar das ondas

Imaxe de Berros no roncar das ondas

Agora, Xacobe vén de facer público este vídeo E o ceo virou branco, no que é posible recoñecer algunhas das paisaxes de entón. A peza foi realizada para a semana de danza de Lugo deste ano. A música que o acompaña foi composta por Steve Reich para Mallet Instruments. Esta é a relación de músicos que a interpretaron, baixo a dirección de Diego Ventoso: Pepe evangelista – guitarra eléctrica; Daría del Amo – oboe; Iván Martínez – clarinete baixo; José Ramón Saborido – clarinete; Alejandro Troya – saxofón soprano; Jorge Alves e Juan Ignacio Martínez – teclados; Javier Angel Gómez e Marco Mendoza – lira; Ismael Moeda, Yeray Pita, Xacobe Roca e David travieso – marimba; Pablo del Valle e Deigo Ventoso – vibráfono; Andrea Buján, Mónica García e Esperanza Iglesias – voces.

Formidable ese bucle que vincula o principio e o final do vídeo, as escumas e o ceo, que vira nun branco de inocencia e de esperanza.

E o ceo virou branco from NoTobo do Raposo on Vimeo.