NEIRA VILAS e CHAO REGO

Foi esta pasada unha dura fin de semana para aqueles que andamos arredor da literatura galega. A perda sucesiva de Pepe Neira Vilas e Pepe Chao Rego, deixounos dobremente orfos.

Coñecinos e trateinos, máis a Neira Vilas que a Chao Rego. Si axudei, sendo vocal da xunta directiva da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, a organizar a celebración dos actos de homenaxe a Pepe Chao, en Vilalba, co gallo de serlle outorgada a letra E de escritor, aínda que, daquela, o principal do traballo correspondeulle a Yolanda Castaño.

DCIM100MEDIA

DCIM100MEDIA

Con Neira Vilas a relación quizais se iniciou forzada, xa que cando máis intimei con el e con Anisia foi no tempo que traballei para a Consellería de Cultura nos días do bipartito. Porén, foi el quen deu un paso adiante, paso xeneroso que sempre lle agradecín, porque cando saíu publicado o primeiro libro sobre nós e Julio Cortázar publicado por Linteo: Respirar polo idioma, os galegos e Julio Cortázar, interesoulle moito. Chamoume e escribiume en varias ocasións, ofrecéndome a memoria que tiña de Julio Cortázar, tanto dos días de Bos Aires, como dos de Cuba. Por el souben que Cortázar asistira a unha conferencia de Francisco Luis Bernárdez sobre Rosalía no Centro Galego, acompañando a Aurora Bernárdez.

Resulta curioso que do tempo de Cortázar en Cuba tamén me falou Ramón Chao, irmán de Pepe Chao, porque coincidiu con el en 1969, nunha viaxe a Cuba, embarcados nun avión ruso Tupolev, ambos convidados pola Revolución a celebrar o seu décimo aniversario. Esa historia cóntase no libro: O soño galego de Julio Cortázar, tamén publicado por Linteo.

DCIM100MEDIA

DCIM100MEDIA

Non sei cando foi a última vez que estiven con Chao Rego, saudeino algunhas veces polas rúas de Compostela hai xa bastantes anos. Del gardo lembranza de varias lecturas, entre elas o revelador Prisciliano, profeta contra o poder, que non sei se é posible atopar hoxe, porque A Nosa Terra, a editorial que o publicou xa non existe, e, tamén, O demo meridiano-lembranzas dun transgresor-, que editado por Xerais supoño que segue estando vivo nas librarías. Con Neira coincidín en agosto, na feira do libro da Coruña. Dese día son estas fotos que Pepe Carballude propuxo que fixeramos e que hoxe lle agradezo, xa que foron iniciativa súa. Conmóveme o agarimo a a tenrura con que sostén, nesta, a man de Neira.

IRIMIA

Dende hai anos, cada quince días, recibo na caixa do buzón da miña casa a revista IRIMIA. Dende entón, a súa lectura forma parte da miña vida. Facendo memoria, penso que nos acompañamos dende hai vinte e dous anos. Cando iniciamos a relación, cheguei a colaborar nela. Logo non sei se por eles ou por min, deixei de escribir, pero mantiven a fidelidade como subscritor e como lector.

Sempre presto particular atención á páxina dúas, reflexión sobre o que acontece, proposta polo que foi meu compañeiro na Consellería de Pesca, Daniel López Múñoz. Neste último número, o 904 do ano 33, escribe sobre a nova entidade bancaria Abanca, lembrando algúns dos feitos que levaron á desaparición do que puido ser unha banca galega, controlada polo interese xeral das galegas e galegos.

Irimia é un proxecto firme, tanto como o pedregal do que toma o nome e no que nace o río Miño. E digo que é camiño firme non só pola revista, senón porque detrás está ese colectivo de crentes galegos que mantén vivo o lume dunha igrexa galega e, tamén, a tradición anual de se atopar nunha Romaxe, que este ano está convocada para o 13 de setembro, na parroquia de San Xoán de Vitre, no concello de Frades.

A editorial deste número quere poñer IRIMIA revista diante do espello de lectores e subscritores, abrindo un período de reflexión e formulando estas cuestións: Esta revista naceu para ser ese medio de conexión e de alimento da identidade compartida, do horizonte común. A súa capacidade de selo depende directamente da riqueza, da diversidade, da vida dos grupos que a len, que a empregan, que a valoran. Debe serguir sendo o que é? Debe cambiar? Debe ser unha revista quincenal en papel? Quizais debería ser mensual e máis completa en contidos e extensión dos artigos? 

Comparto con Irimia máis o de galego que o de crente, pero recoñezo que, en moitas ocasións e dende a súa perspectiva cristián, a lectura me enriquece e axuda. Hoxe, en máis de 60 cidades españolas, proxectarase o documental: Yo decido: el tren de la libertad, que expresa o sentir das mulleres do cine, directoras e produtoras, sobre o proxecto de lei do aborto do ministro de xustiza. Como a revista sempre está prendida á actualidade, nas páxinas 10 e 11 publica un artigo asinado polo teólogo Xosé Chao Rego, que reflexiona sobre a tremenda cuestión do aborto (ese é o título) Na cabeceira recoñécese que o artigo é de actualidade, pero non é de agora, que xa foi publicado na revista hai máis de vinte anos, se ben mantén toda a súa vixencia. Xosé Chao Rego advirte de que a Igrexa non pode alertarse máis contra o aborto que contra a guerra, a pena de morte, ou o capitalismo salvaxe e que non debemos confundir moral e lei civil.

Unha vez máis, Irimia, axudándome a observar mellor o meu tempo presente, a reflexionar sobre actualidade. Nese sentido, respondendo a algunha das cuestións, apunto aquí que non sei se Irimia debe seguir sendo revista en papel, xa que recibo algunha revista dixital que compre perfectamente a súa función. A periodicidade quincenal paréceme boa e a extensión dos artigos é cousa a estudar. Boa parte dos publicados teñen unha extensión correcta, propoñendo reflexión sen fatigar, pero quizais en cada número, sobre todo se a edición pasa a ser dixital, podería incluirse un artigo monográfico sobre algún asunto relevante.

En calquera caso, como subscritor, si expreso o meu compromiso con ela e o meu desexo de que prosigamos xuntos o camiño e os días.